Το «Iστορικό Aρχείο Σταυρούπολης» κάνει την πρώτη του στάση. Έχοντας διανύσει ένα ταξίδι στο χρόνο, κατέγραψε και συγκέντρωσε ιστορικά στοιχεία, μνήμες και μαρτυρίες ενός παρελθόντος που φαντάζει μακρινό όσο και οικείο.

Το «συρτάρι» άνοιξε, ένα μέρος του περιεχομένου του παρουσιάστηκε. Απομένει σ’ εκείνους που έρχονται να αξιοποιήσουν την παρακαταθήκη του.

Οι εργασίες του Ιστορικού Αρχείου Σταυρούπολης ξεκίνησαν το 2000. Συγκεντρώθηκε φωτογραφικό (1914-1979) και κινηματογραφικό υλικό (1914-1918) και πραγματοποιήθηκαν βιβλιογραφικές και ιστορικές έρευνες. Ένα μέρος της συνολικής εργασίας παρουσιάσθηκε σε εκθέσεις, εκδόσεις και στην προβολή κινημα­τογραφικής ταινίας.

Η πρώτη έκθεση «Δι’ εγκαταστάσεως 1914», το ομώνυμο λεύκωμα και η ομότιτλη ται­νία, οριοθέτησαν το χρονικό σημείο μηδέν της σημερινής Σταυρούπολης και τεκμηρίωσαν με οπτικό υλικό το στήσιμο του οικισμού των προσφύγων του 1914. Στην πενταετία 1914-1918 εγκαταστάθηκαν στη συνοικία πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη, τη Μικρά Ασία και τον Καύκασο, τα ξένα στρατεύματα της Στρατιάς της Ανατολής και οι πυροπαθείς του 1917. Έτσι στήθηκαν κάποιες υποδομές, οι οποίες φιλοξένησαν στη συνέχεια το μεγάλο προσφυγικό ρεύμα του 1922.

Η δεύτερη έκθεση, «Η Σταυρούπολη στη Λογοτεχνία», παρουσίασε λογοτεχνικά κείμενα από το 1910 (πριν από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης από τους Τούρκους το 1912 και το στήσιμο του προσφυγικού οικισμού Λεμπέτ το1914) έως σήμερα.

Η έκθεση συνοδεύτηκε από το λεύκωμα «Βιβλία Σταυρουπολιτών», στο οποίο καταγράφονται περισσότεροι από εκατόν πενήντα τίτλοι τριάντα πέντε συγγραφέων, οι οποίοι είτε είναι κάτοικοι είτε συνδέθηκαν με τη Σταυρούπολη σε κάποια περίοδο της ζωής τους.

Η τρίτη έκθεση, «Νεότητα», συγκροτήθηκε από φωτογραφικό υλικό μιας τεσσαρακονταετίας περίπου (1928–1970) με το οποίο αναδεικνύεται η φυσιογνωμία της πόλης μέσα από στιγμιότυπα της ζωής των παιδιών της.

Την τρίτη έκθεση συνόδεψαν δύο έντυπα: το λεύκωμα «Ξορκίζοντας το κακό», στο οποίο με τα λογοτεχνικά αποσπάσματα και με τη δημοσίευση ανέκδοτου φωτογραφικού υλικού, αναδύεται η ατμόσφαιρα της κατοχής και κυρίως των χρόνων που την ακολούθησαν και το βιβλιαράκι «Μέρες ποδοσφαίρου», στο οποίο γίνεται αναφορά στις ομάδες που έστησαν τα παιδιά της συνοικίας και αφιερώνεται στα πενήντα χρόνια παρουσίας της ομάδας ποδοσφαίρου «Παύλος Μελάς» της Σταυρούπολης.

Η έρευνα, η συγγραφή των κειμένων και η επιμέλεια της παρουσίασης του υλικού ανατέθηκε στον συγγραφέα Σπύρο Λαζαρίδη.